S, SDR ve PN ne anlatır?
PPRC borular dış çap (d) ve et kalınlığı (e) ile tanımlanır. SDR (standart boyut oranı) dış çapın et kalınlığına oranıdır: SDR = d / e. Boru serisi S ise S = (SDR − 1) / 2 bağıntısıyla bulunur. Aynı SDR değerindeki tüm çaplar aynı iç basınç dayanımına sahiptir; et kalınlığı çapla orantılı büyür.
PN (anma basıncı), 20 °C su için bar cinsinden verilen ticari bir sınıftır. PN etiketi seçilen emniyet katsayısına göre üreticiden üreticiye değişebilir: bazı kataloglarda SDR 7,4 boru PN16, bazılarında PN20 olarak işaretlenir. Bu nedenle sipariş ve proje belgelerinde PN değerinin yanında mutlaka S veya SDR değerini de belirtin.
Et kalınlığı ve iç çap tablosu (Ø20–Ø110)
| Dış çap d (mm) | Yaklaşık inç | S5 · SDR 11 PN10 | S3,2 · SDR 7,4 PN16 | S2,5 · SDR 6 PN20 | S2 · SDR 5 PN25 |
|---|---|---|---|---|---|
| 20 | 1/2" | 1,9 / 16,2 | 2,8 / 14,4 | 3,4 / 13,2 | 4,1 / 11,8 |
| 25 | 3/4" | 2,3 / 20,4 | 3,5 / 18,0 | 4,2 / 16,6 | 5,1 / 14,8 |
| 32 | 1" | 2,9 / 26,2 | 4,4 / 23,2 | 5,4 / 21,2 | 6,5 / 19,0 |
| 40 | 1 1/4" | 3,7 / 32,6 | 5,5 / 29,0 | 6,7 / 26,6 | 8,1 / 23,8 |
| 50 | 1 1/2" | 4,6 / 40,8 | 6,9 / 36,2 | 8,3 / 33,4 | 10,1 / 29,8 |
| 63 | 2" | 5,8 / 51,4 | 8,6 / 45,8 | 10,5 / 42,0 | 12,7 / 37,6 |
| 75 | 2 1/2" | 6,8 / 61,4 | 10,3 / 54,4 | 12,5 / 50,0 | 15,1 / 44,8 |
| 90 | 3" | 8,2 / 73,6 | 12,3 / 65,4 | 15,0 / 60,0 | 18,1 / 53,8 |
| 110 | 4" | 10,0 / 90,0 | 15,1 / 79,8 | 18,3 / 73,4 | 22,1 / 65,8 |
- di = d − 2e; anma değerlerinden hesaplanmıştır, toleranslar dahil değildir.
- Bazı üreticiler Ø20 SDR 11 için 2,0 mm et kalınlığı listeler.
- PN25 sınıfı bazı üreticilerde tam cidarlı SDR 5 yerine cam elyaf takviyeli kompozit boru olarak sunulur; bu durumda ölçüler üretici kataloğuna göre değişir.
- İnç karşılıkları ticari yaklaşık eşdeğerdir; PPRC borular metrik dış çapla ölçülür.
Tipik kullanım alanları
| Boru serisi | Tipik kullanım |
|---|---|
| S5 · SDR 11 | Soğuk su ve yerden ısıtma |
| S3,2 · SDR 7,4 | Sıcak su ve yerden ısıtma |
| S2,5 · SDR 6 | Sıcak su ve merkezi ısıtma |
Uygulama sınıfına göre boru serisi seçimi
ISO 15874, PPRC sistemlerini kullanım sıcaklığı profiline göre uygulama sınıflarına ayırır; tasarım ömrü 50 yıldır. Aşağıdaki tablo 8 bar ve 10 bar işletme basıncı için gereken boru serisini gösterir.
| Uygulama sınıfı | Kullanım | 8 bar | 10 bar |
|---|---|---|---|
| 1 | 60 °C sıcak su temini | S3,2 · SDR 7,4 | S2,5 · SDR 6 |
| 2 | 70 °C sıcak su temini | S2,5 · SDR 6 | S2 · SDR 5 |
| 4 | Yerden ısıtma ve düşük sıcaklıklı radyatörler | S3,2 · SDR 7,4 | S3,2 · SDR 7,4 |
| 5 | Yüksek sıcaklıklı radyatörler | S2 · SDR 5 | — |
Hızlı seçim notları
- Basınç ve sıcaklık birlikte değerlendirilmelidir: sıcaklık yükseldikçe izin verilen işletme basıncı düşer.
- Dış çap aynı olduğu için farklı SDR değerindeki borular aynı soket ek parçalarıyla kaynak yapılabilir.
- Sıcak su hatlarında boy uzaması belirgindir; genleşme hesabı için montaj kılavuzuna bakın. Montaj kılavuzu
Kaynaklar
Değerler aşağıdaki standartlara dayalı yayımlanmış belgelerden derlenmiş ve birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Standart metinlerinin tamamı ücretlidir; bu nedenle standarda uygunluğu beyan eden üretici katalogları da kullanılmıştır.
- DIN 8077:2008-09 – polypropylene pipes, dimensions (table of contents, DIN)
- Peštan – Technical catalogue, pipes and fittings DN16–630 (tube geometry table, expansion coefficient, support spacing)
- Uplast – PPRC pipe and fitting systems technical catalogue (wall thickness table S5–S2, application classes)
- Wavin – Pilsa piping systems technical and installation manual (support spacing, expansion, pressure test)
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Proje şartnamesi, yerel yönetmelikler ve kullanılan boru ile ek parça üreticisinin talimatları her zaman önceliklidir.
