Depolama ve taşıma
- Boru ve ek parçaları güneş ışığından (UV), hava koşullarından ve kirden koruyun.
- Boruları tüm boyları boyunca destekleyerek düz depolayın; sarkmaya bırakmayın.
- Boruları sürüklemeyin ve araçtan atmayın.
- +5 °C altında darbe hassasiyeti artar; taşıma ve montajda dikkatli olun.
- Solvent, boya ve yapıştırıcıların depolandığı alanlardan ayrı tutun.
Kesme ve hazırlık
- Boruyu PPRC boru makası veya boru kesicisiyle eksene dik kesin, çapakları alın.
- Boru ucunu pahlayın, kaynak yüzeylerini temizleyin ve kaynak derinliğini işaretleyin.
- Plastik parçalara diş açılmaz; dişli bağlantılarda metal insertli ek parça kullanın ve dişi PTFE bant veya uygun sızdırmazlık malzemesiyle sızdırmaz yapın.
- Boruyu açık alevle ısıtmayın veya bükmeyin.
Füzyon kaynağı
Boru ve ek parça 260 °C’deki paflarda ısıtılıp döndürülmeden birleştirilir; çapa göre ısıtma, birleştirme ve soğutma süreleri için ayrıntılı tabloya bakın: Füzyon kaynak süreleri
Kelepçe (destek) aralıkları
Yatay hatlarda kelepçe aralığı boru çapına, boru serisine ve akışkan sıcaklığına bağlıdır. Sıcaklık yükseldikçe aralık kısalır.
| Dış çap d (mm) | 20 °C | 40 °C | 60 °C | 80 °C |
|---|---|---|---|---|
| 20 | 90 | 80 | 70 | 65 |
| 25 | 95 | 95 | 80 | 75 |
| 32 | 110 | 105 | 95 | 80 |
| 40 | 120 | 115 | 100 | 95 |
| 50 | 135 | 125 | 115 | 100 |
| 63 | 155 | 145 | 130 | 115 |
| 75 | 170 | 160 | 145 | 125 |
| 90 | 180 | 170 | 160 | 135 |
| 110 | 200 | 190 | 175 | 155 |
- Dikey hatlarda tablodaki aralıklar 1,3 ile çarpılabilir.
- Daha ince cidarlı (SDR 11) borularda aralıklar daha kısa, elyaf takviyeli borularda daha uzundur; kullanılan boru üreticisinin tablosuna bakın.
- Metal kelepçelerde boruya temas eden yüzey lastik astarlı olmalıdır.
Isıl genleşme ve genleşme payı
Sıcaklık değişimi PPRC boruda boy değişimi yaratır: ΔL = α · L · ΔT (ΔL mm, L metre, ΔT K). Takviyesiz PPRC için α ≈ 0,15 mm/(m·K) alınır (1,5·10⁻⁴ K⁻¹). Bazı üreticiler tasarımda 0,12 kullanır; cam elyaf takviyeli borularda α yaklaşık 0,03–0,035 mm/(m·K) düzeyindedir.
| Boru boyu L | ΔT = 20 K | ΔT = 40 K | ΔT = 60 K |
|---|---|---|---|
| 1 m | 3 | 6 | 9 |
| 5 m | 15 | 30 | 45 |
| 10 m | 30 | 60 | 90 |
| 20 m | 60 | 120 | 180 |
Genleşme; yön değişimi (esneme kolu), U şeklinde genleşme lirası veya kompansatörle karşılanır. Esneme kolu uzunluğu Ls = k · √(d · ΔL) ile hesaplanır; k malzeme sabitidir (ör. bir üretici kılavuzunda PPRC için k = 20).
Örnek: d = 32 mm, L = 10 m, ΔT = 40 K → ΔL = 0,15 × 10 × 40 = 60 mm; Ls = 20 × √(32 × 60) ≈ 876 mm.
- Sabit noktalar boruyu kilitler; kayar noktalar eksenel harekete izin verir. Kayar kelepçeleri genleşmeyi engellemeyecek şekilde yerleştirin.
- Genleşme lirası genişliği: Lk = 2 · ΔL + 150 mm ve Lk ≥ 10 · d.
- Dikey hatlarda sabit noktaların konumuna özellikle dikkat edin; kayar kelepçe yerine sabit kelepçe tercih edin.
- Soğuk bükme +15 °C’de yapılmalı; Ø16–32 mm için en küçük büküm yarıçapı 8 · d’dir.
Basınç testi
Basınç testi yerel mevzuata ve proje şartnamesine göre yapılır. Bir üretici kılavuzunda verilen örnek prosedür:
- Hattı son kaynaktan en az 1 saat sonra, en alçak noktadan suyla doldurun ve havasını alın.
- İşletme basıncında en az 12 saat bekletin.
- Test basıncını 15 bar’a çıkarın; test süresi 60 dakikadır.
- İzin verilen en büyük basınç düşüşü 0,2 bar’dır; daha fazlasında kaçak giderilip test tekrarlanır.
- Test bölümü uzunluğu en çok yaklaşık 100 m önerilir; sonuçları test tutanağına kaydedin.
Kaynaklar
Değerler aşağıdaki standartlara dayalı yayımlanmış belgelerden derlenmiş ve birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Standart metinlerinin tamamı ücretlidir; bu nedenle standarda uygunluğu beyan eden üretici katalogları da kullanılmıştır.
- Wavin – Pilsa piping systems technical and installation manual (support spacing, expansion, pressure test)
- Peštan – Technical catalogue, pipes and fittings DN16–630 (tube geometry table, expansion coefficient, support spacing)
- SIMONA – work.info Welding: heated element socket welding guide values, DVS 2207-1 and 2207-11
- Uplast – PPRC pipe and fitting systems technical catalogue (wall thickness table S5–S2, application classes)
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Proje şartnamesi, yerel yönetmelikler ve kullanılan boru ile ek parça üreticisinin talimatları her zaman önceliklidir.
